چرا مدل Pay as You Go اهمیت دارد؟

در گذشته، اغلب نرم افزارها با پرداخت حق اشتراک ماهانه یا سالانه در اختیار کاربران قرار می گرفتند. این روش اگرچه ساده بود، اما همیشه منصفانه محسوب نمی شد. بسیاری از کاربران، به ویژه شرکت های کوچک یا تیم هایی که استفاده محدودی از نرم افزار داشتند، مجبور بودند همان هزینه ای را پرداخت کنند که یک سازمان بزرگ با صدها کاربر پرداخت می کرد.

مدل Pay as You Go این معادله را تغییر داد. در این روش، هزینه استفاده از نرم افزار مستقیماً با میزان مصرف واقعی کاربر ارتباط دارد. به همین دلیل، کاربران کنترل بیشتری بر هزینه های خود خواهند داشت و تنها بابت ارزشی که از سامانه دریافت کرده اند پرداخت انجام می دهند.

به همین دلیل است که امروزه بسیاری از پلتفرم های مدرن، سرویس های ابری، سامانه های مدیریت پروژه و نرم افزارهای سازمانی به سمت استفاده از این مدل حرکت کرده اند.

تاریخچه مدل Pay as You Go

امروزه عبارت Pay as You Go (PAYG) به عنوان یکی از شناخته شده ترین مدل های قیمت گذاری در نرم افزارهای ابری، سرویس های آنلاین و پلتفرم های دیجیتال شناخته می شود؛ اما ایده اصلی آن بسیار قدیمی تر از دنیای فناوری اطلاعات است.

اساس این مدل بر یک اصل ساده اقتصادی بنا شده است:

سال ها قبل از ظهور اینترنت، همین منطق در بسیاری از خدمات عمومی وجود داشت. هزینه برق، آب، گاز و تلفن بر اساس مقدار واقعی مصرف محاسبه می شد. هر مشترک تنها برای میزان استفاده خود هزینه پرداخت می کرد و نه صرفاً برای در اختیار داشتن انشعاب.

این شیوه قیمت گذاری به مرور به یکی از عادلانه ترین و شفاف ترین مدل های اقتصادی تبدیل شد و بعدها الهام بخش صنعت فناوری اطلاعات گردید.

ورود Pay as You Go به صنعت فناوری

در دهه های ابتدایی توسعه نرم افزار، اغلب محصولات به صورت مجوز دائمی (Perpetual License) عرضه می شدند. مشتری یک بار هزینه نسبتاً زیادی پرداخت می کرد و نسخه ای از نرم افزار را خریداری می نمود.

با گسترش اینترنت، مدل اشتراک ماهانه (Subscription) رواج پیدا کرد. این مدل نسبت به خرید دائمی انعطاف پذیرتر بود، اما همچنان یک مشکل اساسی داشت؛ کاربر باید مبلغ ثابتی را پرداخت می کرد، حتی اگر استفاده بسیار کمی از نرم افزار داشت.

همزمان با توسعه رایانش ابری (Cloud Computing)، شرکت های فناوری با چالش جدیدی روبه رو شدند. هزینه زیرساخت، پردازش و ذخیره سازی برای هر کاربر متفاوت بود و دریافت یک مبلغ ثابت از همه مشتریان، دیگر منطقی به نظر نمی رسید.

در همین دوره، مدل Pay as You Go به عنوان راهکاری برای محاسبه دقیق هزینه ها وارد صنعت فناوری شد و به سرعت مورد استقبال شرکت های بزرگ قرار گرفت.

چرا شرکت های فناوری به سمت Pay as You Go حرکت کردند؟

رشد خدمات ابری باعث شد میلیون ها کاربر با الگوهای مصرف کاملاً متفاوت از یک نرم افزار استفاده کنند. برخی کاربران تنها چند عملیات در ماه انجام می دادند، در حالی که برخی دیگر روزانه هزاران تراکنش ثبت می کردند.

در چنین شرایطی، دریافت یک مبلغ ثابت از تمام کاربران نه برای شرکت ارائه دهنده خدمت منطقی بود و نه برای مشتریان.

به همین دلیل بسیاری از شرکت های نرم افزاری به سمت مدلی حرکت کردند که بتواند هزینه واقعی استفاده را اندازه گیری و همان مقدار را دریافت کند.

نمونه های شناخته شده استفاده از Pay as You Go

امروزه این مدل تنها محدود به صنعت نرم افزار نیست و در بسیاری از خدمات دیجیتال و زیرساختی مورد استفاده قرار می گیرد.